آثار

یکی دیگر از متفرّدات تأمل برانگیزِ تحف العقول، وصیت امام صادق ع به مؤمن طاق است که در بخشی از آن آمده است:

«یا ابْنَ النُّعْمَانِ لَیْسَتِ الْبَلَاغَةُ بِحِدَّةِ اللِّسَانِ وَ لَا بِکَثْرَةِ الْهَذَیَانِ‏ وَ لَکِنَّهَا إِصَابَةُ الْمَعْنَى وَ قَصْدُ الْحُجَّةِ.» (تحف العقول ؛ ص312 ؛ جامعه مدرّسین ؛ چاپ دوم)

اگر سیاق وصیّت را بررسی کنیم، می یابیم که این جمله تناسب و سازگاری چندانی با جملات قبل و بعد و موضوع کلّی وصیّت ندارد.

بلاذری، زمخشری و ابن ابی الحدید این سخن را به صورت مقبول تری روایت کرده و به خالد بن صفوان نسبت داده اند:

«سمع خالد بن صفوان مکثارا یتکلم فقال له یا هذا لیست البلاغة بخفة اللسان و لا بکثرة الهذیان‏ و لکنها إصابة المعنى و القصد إلى الحجة.» (أنساب ‏الأشراف، ج‏12، ص290 ، بیروت، دار الفکر، چاپ اول، 1417- ربیع الأبرار و نصوص الأخیار، ج‏5، ص204، جار الله زمخشرى‏، مؤسسه اعلمى‏، بیروت، چاپ اول، 1412 ه ق‏- شرح نهج البلاغة لابن أبی الحدید ؛ ج‏7 ؛ ص88) 

ابن عبد ربه نیز نوشته است: «و قیل لخالد بن صفوان: ما البلاغة؟ قال: إصابة المعنى، و القصد للحجة» (العقد الفرید، ج‏4، ص272، دار الکتب العلمیة؛ بیروت ؛ چاپ اول‏)

احتمال می دهم وصیّت امام صادق علیه السّلام به مؤمن طاق، از ترکیب چند روایت مختلف به دست آمده باشد؛ چون برخی فقرات آن عیناً خطاب به دیگران صادر شده و با اسناد متفاوت روایت گردیده است.

نظرات  (۱)

  • عبدالله فانی
  • سلام علیکم دوست عزیزی که آدرس مطلب زیر را می خواستند بفرمایید:

    http://alasar.blog.ir/1396/05/17/alamatozzahedin

    ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
    شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
    <b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
    تجدید کد امنیتی